MOTOR
NEDİR ?
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik
enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li
olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı
benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin);
LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra
tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi
şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve
hava soğutmalı diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve
dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki
motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten
yanmalı motorlar ise, mazot, benzin ya da
motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı
ve dört zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi ile
olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile
şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya
genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan
motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt
olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş
motoru, piston, segman, piston kolu, silindir
kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost
manifoltu, silindir gövdesi, silindir gömleği,
karter, conta, külbütör, emme supapı, ekzost
supapı, supap iteceği, krank mili, kam mili,
volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot
pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör de
bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında
karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör,
bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli
parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile distribütör içinde bulunan
platin takımı, alçak yüksek gerilim kabloları
kondansatör, tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan
distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon
bobininden gelen yüksek voltajı bujilere
dağıtmanın yanı sıra, platin ve meksefe
yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak,
ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını
sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 -
25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan
distribütördür. Motor çalışmazken kontak
anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa
platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı
parçaları değişmelidir. Bunlardan biri platin ve
bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji
ayarı ve diğeri ise platin ayarı ile avans
ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji
kablolarından birinin çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri bujilerin normal ateşleme
yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması
ayrıca bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten
düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost
dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması
durumunda karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi,
karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme
pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma kızdırma bujileri, yakıt
göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren
havayı süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır.
Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için
basınçlı hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan,
hava filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla
çalışır. Filtre yine de temzilenmeden motor hala
çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece
benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava karışımını
ayarlar. Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun
çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle devresi
karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği,
karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu
ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış
gazların sesini azaltır. Eğer aracın egzostundan
fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından
biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye
ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava filtresini kışlık
pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık
pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop
edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun
hala çalışmasını sağlayan devre rölanti
devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor
tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti
ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz
pedalına sonuna kadar basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de
bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için
eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa
fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk
etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak
anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika beklenir. Yağ
ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır.
Yağ seviyesi yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın
seviyesi yağ çubuğunun iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok altında
iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak
olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı
kullanılır. Motorun yağı karterin altındaki tapa
açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap
muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde
mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden
bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ
lambasının sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı
motor yağ göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik
görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder.
radyatörün altında su boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır.
Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit
tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket
alır. Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına
yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan
ayıran bir diğer özellik hava soğutmalı motorda
radyatör ve su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış
gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır.
Vantilatör kayışı hareketini krank mili
kasnağından alır ve vantilatör kayışı devir daim
pompası ve alternatörü (şarj dinamosunu)
çalıştırır. vantilatör kayışı koparsa motor
hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör
delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya
delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin
üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve
kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da
kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve
temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa,
termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave
edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk
çalışır aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten
düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa
silindir kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir
bezle tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar
tamamen atılınca radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı
müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak
olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış
kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa
basıldığında marş motorunun bediks dişlisi
volanın üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı
döndürür.
Volan da krankı
döndürerek, motora gerekli ilk hareketi verir.
Marş durumunda
marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası
atık olabilir.
Motor çalışırken
marş yapılırsa volan dişlidi, marş motoru ve
marş dişlisi zarar görür.
Marşa
basıldığında marş motoru dönmez, korna da çalmaz
ise sorun aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir
aküyle takviye yapılacaksa her iki akünün (+)
kutup başları (+) kutup başlarıyla, (-) kutup
başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir.
Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital
göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marşa basma
süresi 10-15 saniyedir. Fazla basılırsa akü
biter.
Marş yapıldığında
tık diye bir ses gelip, marş motoru çalışmıyorsa
akü kutup başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı
hareketini volant kasnağından alır ve pervaneyi
-devirdaim pompasını- şarj dinamosunu
çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör pervanesi -
devirdaim pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi,
motor çalışmaya başladığı andan itibaren aracın
elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin
parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank
mili kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı
mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir.
Bazı araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu
bulunur.
Konjektör
(regülatör), alternatörün ürettiği elektriğin
volt ve akımını ayarlar. Aracın devri arttıkça
alternatörden çıkan akım ve voltajı ayarlar,
tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası,
şarj sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani
alternatör, konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için
gerekli elektrik enerjisini şarj sistemi sağlar.
Akü, motor
çalışmazken ışık ve özel elektrikli alıcılatrı
besler.
Vantilatör kayışı
çok sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir.
Vantilatör
kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz
lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken
ayağımızı gaz pedalından çekince far ışıkları
zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı
halde şarj ikaz lambası yanıyorsa vantilatör
kayışı gevşek olabilir ya da alternatör kablo
bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup
kontağın hemen kapatılması gereken hallerden
bazıları:
- Şarj ikaz
lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı
bozuksa akünün su kaybı çok olur.
Araçta ampuller
sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı fazlaysa
veya konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp
motor çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma
sisteminde, sigortalar, kablolar, farlar, park
lambası, sis lambası, plaka lambası, gösterge
lambası, iç aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma
lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde,
sinyaller, fren ikaz lambaları, geri vites
lambası, korna bulunur.
Her elektrik
elemanı gibi araçlarda bulunan aydınlatma ve
ikaz sistemi gibi elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar,
açma kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı
olarak da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en
önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı
gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz
sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir
kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık
olabilir.
Flaşör
arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa
bunun yerine aynı amperde sigorta takılır.
Far anahtarı
bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi
çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri arızalı
olabilir.
Aracın fren
lambaları yanmıyorsa, fren müşiri arızalı
olabilir.
Fren
lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın
ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı
yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri
sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı gevşemiş
veya paslanmış olabilir.
Sigortanın
görevi, kısa devre olduğunda sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma
organları sırasıyla:
Debriyaj, vites
kutusu, şaft, diferansiyel, akslar,
tekerleklerdir.
Difarensiyelin
görevi, gücü arttırmak, kendine gelen hareketi
90 derece kırıp akslar yardımıyla tekerleklere
iletmek, virajlarda içteki tekerleği az,
dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj
almayı temin etmektir.
Kavrama
(debriyaj) motorla vites kutusu arasındaki
irtibatı keserek vites değiştirme olanağı
sağlayan aktarma organıdır.
Akslar,
diferansiyelin hareketini tekerleklere
iletirler.
Vites kutusu,
aracın hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket
halindeyken ayağımız debriyaj pedalı üzerinde
devamlı durursa debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk
çalışması esnasında bir miktar gaz verildikten
sonra debriyaj pedalına sonuna kadar basmanın
faydası vardır.
Debriyaj balatası
yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj teli
koparsa araç vitese geçmez.
Vites
değiştirirken debriyaj pedalına basılır.
Araç geri vitese
takılmak istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj
pedalından ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma
organlarında yağ olarak, dişli yağı kullanılır.
Vites
değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam
basılmamıştır.
Ani ve sert duruş
kalkış yapmak debriyaj balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu
bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına dikkat
edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri,
her altı ayda bir ya da her 10.000 km'de yer
değiştirilerek aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki
ağırlık dengesinin bozukluğu demek olan balans
oluşursa araçta titreşim oluşur. Bu titreşimler
en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik
değiştirilirken kriko takılınca el freni çekili
olmalıdır.
Lastiklere
normalden az hava basılırsa lastikler sürekli
olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer. Aracın
lastikleri araca binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç
lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda
zincir çekici tekerlerin ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı
lastik hava basıncı artmışsa hiçbirşey
yapılamaz.
Latiklerin
üzerindeki rakamlar lastik ebatlerını belirtir.
Bir tekere
dubleks, diğer tekere şamyelli lastik takılırsa
araç bir tarafa çeker.
Bijonların
temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni
duran aracı sabitlemek için kullanılır. El freni
kopmuş ise el freni tutmaz. El freni çekili
durumda unutulup yola devam edilirse kampanalar
ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3
tip fren bulunur:
-Motor freni
(kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3
tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin
bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir
araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü ve
kompresör bulunur.
ABS frenin
avantajları, frenlerken direksiyon hakimiyetini
bozmaması ve fren mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına
rağmen aracın hızı azalmıyorsa, fren hidroliği
yok veya azalmış hatta fren ayarları gecşek
olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir.
Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda
el freni çekil durumda bırakılırsa fren
balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde
hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile takviye
edilir.
Ayak frenine
basıldığında ön ve arka tekerlekler birlikte
durur.
Araç çalışıyor
fakat hareket ettirilemiyorsa el freni çekik
olabilir.
Aracın
kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk
olabilir.
Ön lastiklerin
biri yeni biri eskiyse frenlerken araç bir
tarafa çeker.
Westinghouse tipi
frenli bir arabada hareket halinde iken motor
stop ettirilirse asla fren tutmaz.
Hava frenli
araçta hava basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç olduğu yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi,
aracın dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi,
direksiyon mili, sonsuz dişli, sektör dişli,
rot, eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin
bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu
yağı kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme
vs. varsa servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/
King-pim/ rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi
ayarları vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin
aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot
başlarının aşınması ile direksiyon kutusu
arızaları da direksiyon boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları
bozuksa ön lastikler içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor
dönüyorsa lastik hava basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon
sistemi, araç tekerlerinin aracın şasi ve
gövdesiyle birleştirildiği sistemdir. Yaylar
(helezon yay), yaprak yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar
otomobil türü araçlarda makaslar ise genellikle
ağır hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan
gelen darbe titreşimleri üzerine alır. Yayların
salınımını amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda
motorun yağına, suyuna, fren hidroliğine,
yakıtına, lastik hava basınçlarına, ışık ve ikaz
sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda
vantilatör kayışı gerginliği, akü bakımı
yapılır.
Akü bakımı
yaparken akü dış yüzeylerinin ve kutup
başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak su
ile temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine
kadar saf su ilave edilmesine, eleman kapak
deliklerinin açık tutulmasına, kışın akü
donmasın diye akü tam şarj ettirilir, dijital
göstergeli araçta asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden
boşanıyorsa akünün üst kısmında pislik
birikmiştir.
Kısa devreden
dolayı yangın olursa akü kutup başları
çıkarılır.
Akü 2 kutp başı
arasında her iki kutup başına değen bir madeni
parça konsa akü kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava
filtresinin bakımı yapılırken sökülen parçalar
gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta
0-2000 km arası ilk kullanım süresine rodaj
denir. Rodaj süresi çalışan parçaların
birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince
aşırı sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz,
motor tam güç konumunda çalıştırılmaz, uzun süre
sabit hızda gidilmez.
DİZEL
MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire
sadece hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış
havanın üzerine enjektörden yakıt
püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların
yakıt sisteminde günlük yaplacak işlerden biri
mazot-su ayırıcısı veya filtre ya da yakıt
deposundan yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda
yanma enjektörden yakıt püskürtmekle olur.
Enjektörler kendilerine enjeksyon pompasından
gelen mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış
havanın içine püskürterek yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon
pompası, besleme pompası ile depodan gelen
yakıtı basınçlı olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun
çalışmamasının bir nedeni, hava yapmış
olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda
egzost dumanı siyah çıkıyorsa yakıt pompasına,
enjektöre ve hava filtresine bakılır. Ayrıca
dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi
de takılı olabilir.
Özellikle soğuk
havalarda dizel motoru kolay çalıştırabilmek
için kızdırma bujileri kulanılır.
|